
บรรยากาศโดยรวม ของสถานที่ตั้งปราสาทบุษกบกเทินบนหลังนกหัสดีลิงค์ ลานหน้าโบสถ์ วัดเกาะวาลุการาม
[ภาพโดย ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัณย์, 6 มกรา 50]

ปราสาทบุษบกเทินบนหลังนกหัสดีลิงค์
[ภาพโดย ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัณย์, 6 มกรา 50]

รายละเอียดนกหัสดีลิงค์
[ภาพโดย ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัณย์, 6 มกรา 50]

รายละเอียดปราสาทบุษบก
[ภาพโดย ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัณย์, 6 มกรา 50]

แบบร่างปราสาทบุษบกเทินบนหลังนกหัสดีลิงค์
[ที่มา : เว็บไซต์ วัดเกาะวาลุการาม http://www.watkoh.com/forum/forum_posts.asp?TID=7]
[ที่มา : เว็บไซต์ วัดเกาะวาลุการาม http://www.watkoh.com/forum/forum_posts.asp?TID=7]
[ภาพโดย ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัณย์, 6 มกรา 50]
วัดเกาะวาลุการาม ร่วมกับอาจารย์วิถี พานิชพันธ์ ผู้เชี่ยวชาญพิธีกรรมและศิลปะล้านนา (มีประสบการณ์การจัดงานพระราชทานเพลิงศพ เจ้าแม่ทิพวรรณ ณ เชียงตุง ที่เป็นประเพณีทางเหนือ อย่างงดงาม) จัดงานพระราชทานเพลิงศพ พระครูสุเวทกิตติคุณ (หลวงปู่บุญชุบ ทินฺนโก) ในวันที่ 14 มกราคม 2550 นี้ ณ วัดเกาะวาลุการาม ต.สวนดอก อ.เมือง จ.ลำปาง ซึ่งวาระเช่นนี้มีไม่บ่อยนัก ในโอกาสนี้ on Lampang จึงเก็บความ เรื่องงานศพพระเถระ จากหนังสือ"วิถีล้านนา"(โดย วิถี พานิชพันธ์ พ.ศ.2548) มาให้ผู้อ่านติดตาม
งานศพบุคคลสำคัญ เช่นเจ้านาย หรือพระภิกษุสงฆ์ งานศพจะเรียกว่า "พิธีส่งสะการ" เมื่อท่านนั้นสิ้นลง ก็จะมีพิธีอาบน้ำศพ เปลี่ยนชุดแต่งกายทรงเครื่องเต็มยศ หรือครองผ้าอาภรณ์ชั้นดี มีการปิดทองคำเปลวหุ้มใบหน้าทั้งหมด ก่อนพิธีรดน้ำศพ และการขอขมาตัวศพจะถูกห่อด้วยผ้าหลายชั้น บรรจุในโลงศพที่ทำขึ้นมาอย่างวิจิตรสวยงาม ชาวล้านนานิยมเก็บศพพระเถระไว้ประกอบพิธีนานแรมปี พิธีเผาศพจริงๆมักจะเป็นฤดูแล้งที่สะดวกสำหรับการจัดงานใหญ่ อีกทั้งเป็นช่วงที่ชาวบ้านส่วนใหญ่ว่างเว้นจากการทำนาและการเกษตร
งานศพบุคคลสำคัญ เช่นเจ้านาย หรือพระภิกษุสงฆ์ งานศพจะเรียกว่า "พิธีส่งสะการ" เมื่อท่านนั้นสิ้นลง ก็จะมีพิธีอาบน้ำศพ เปลี่ยนชุดแต่งกายทรงเครื่องเต็มยศ หรือครองผ้าอาภรณ์ชั้นดี มีการปิดทองคำเปลวหุ้มใบหน้าทั้งหมด ก่อนพิธีรดน้ำศพ และการขอขมาตัวศพจะถูกห่อด้วยผ้าหลายชั้น บรรจุในโลงศพที่ทำขึ้นมาอย่างวิจิตรสวยงาม ชาวล้านนานิยมเก็บศพพระเถระไว้ประกอบพิธีนานแรมปี พิธีเผาศพจริงๆมักจะเป็นฤดูแล้งที่สะดวกสำหรับการจัดงานใหญ่ อีกทั้งเป็นช่วงที่ชาวบ้านส่วนใหญ่ว่างเว้นจากการทำนาและการเกษตร
ในอดีตมีการจัดเตรียมสร้างปราสาทบุษบกเทินบนหลังนกหัสดีลิงค์ขนาดใหญ่ ปราสาทนิยมสร้างด้วยไม้งิ้ว ไม้ไผ่สาน กระดาษสีเงินทองอย่างวิจิตรพิสดาร บนแพซุงไม้ตาล ไม้มะพร้าวเรียกว่า แม่เรือ เป็นแพเลื่อนแม่สะดึงที่ใช้ชุดลากไปบนพื้นดินได้ ตัวปราสาทนิยมสร้างทรงจตุรมุข หลังคาซ้อนใส่ยอดฉัตร กี่ยอดกี่ชั้นก็แล้วแต่ฐานะของผู้วายชนม์
ตัวนกหัสดีลิงค์นิยมทำกลไกให้ส่ายหัวไปมาได้เหมือนช้างจริง ขยับปีก กระดิกหู กระพริบตา พร้อมงวง งาที่สามารถตวัดโปรยข้าวตอกดอกไม้ได้อีก ปราสาทนกหัสดีลิงค์ที่สยงามถือเป็นเกียรติยศของผู้ตาย อีกทั้งยังมีการเปรียบเทียบฝีมือของงานแต่ละสายสกุลช่างแห่งสำนักต่างๆ
นกหัสดีลิงค์เป็นสัตว์ในอุดมคติ ผสมระหว่างช้างและหงส์ ตัวใหญ่โตมโหฬาร อาศัยอยู่ในป่าหิมพานต์ มีความสามารถที่จะนำดวงวิญญาณของผู้ที่มีบุญบารมีเดินทางผ่านป่าแห่งอุปสรรค ป่าแห่งกิเลสกรรม ไปยังเชิงเขาพระสุเมรุ ซึ่งเป็นเส้นทางไปสู่พระนิพพาน ส่วนปราสาทจตุรมุขก็คือ ชั้นวิมานของภพภูมิต่างๆ ที่เทวดาสถิตย์อยู่ รอกาลเวลาที่จะขึ้นไปสู่ความเป็นพรหม และบรรลุนิพพานในขั้นสุดท้าย
ด้านล่างเป็นภาพพิธีงานศพของคหบดีชาวลำปาง เมื่อ พ.ศ.2529 คือ ย่าแดง พานิชพันธ์ (พ.ศ.2433-2528) นำมาแสดงให้เห็นบรรยากาศที่เกิดขึ้นเมื่อ 20 ปีที่แล้ว และน่าจะเกิดขึ้นอีกในวันที่ 14 มกราคม นี้

สวดอภิธรรม ย่าแดง พานิชพันธ์ หน้าบ้านแม่แดง บริเวณถนนตลาดเก่า เมื่อ พ.ศ.2529
[ที่มา : หนังสืออนุสรณ์ คุณย่าแดง พานิชพันธ์, เชียงใหม่ : ดารารัตน์การพิมพ์, 2531]

ขบวนแห่ศพ ย่าแดง พานิชพันธ์ บริเวณถนนตลาดเก่า เมื่อ พ.ศ.2529
[ที่มา : หนังสืออนุสรณ์ คุณย่าแดง พานิชพันธ์, เชียงใหม่ : ดารารัตน์การพิมพ์, 2531]

ขบวนแห่ศพ ย่าแดง พานิชพันธ์ บริเวณถนนตลาดเก่า เมื่อ พ.ศ.2529
[ที่มา : หนังสืออนุสรณ์ คุณย่าแดง พานิชพันธ์, เชียงใหม่ : ดารารัตน์การพิมพ์, 2531]

เตรียมประชุมเพลิง ย่าแดง พานิชพันธ์ บริเวณริมแม่น้ำวัง เมื่อ พ.ศ.2529
[ที่มา : หนังสืออนุสรณ์ คุณย่าแดง พานิชพันธ์, เชียงใหม่ : ดารารัตน์การพิมพ์, 2531]

ประชุมเพลิง ย่าแดง พานิชพันธ์ บริเวณริมแม่น้ำวัง เมื่อ พ.ศ.2529
[ที่มา : หนังสืออนุสรณ์ คุณย่าแดง พานิชพันธ์, เชียงใหม่ : ดารารัตน์การพิมพ์, 2531]
กำหนดการ
งานบำเพ็ญกุศลศพ – พระราชทานเพลิงศพพระครูสุเวทกิตติคุณ (หลวงปู่บุญชุบ ทินฺนโก)
อดีตเจ้าอาวาสวัดเกาะวาลุการามและอดีตเจ้าคณะตำบลสวนดอก ณ วัดเกาะวาลุการาม ต.สวนดอก อ.เมือง จ.ลำปาง
ระหว่างวันที่ ๗ - ๑๔ มกราคม ๒๕๕๐
วันที่ ๗ - ๑๓ มกราคม ๒๕๕๐
๑๙.๓๐ น.
- พระสงฆ์ทรงสมณศักดิ์ ๘ รูป สวดพระอภิธรรม
- แสดงพระธรรมเทศนา ๑ กัณฑ์
ตัวนกหัสดีลิงค์นิยมทำกลไกให้ส่ายหัวไปมาได้เหมือนช้างจริง ขยับปีก กระดิกหู กระพริบตา พร้อมงวง งาที่สามารถตวัดโปรยข้าวตอกดอกไม้ได้อีก ปราสาทนกหัสดีลิงค์ที่สยงามถือเป็นเกียรติยศของผู้ตาย อีกทั้งยังมีการเปรียบเทียบฝีมือของงานแต่ละสายสกุลช่างแห่งสำนักต่างๆ
นกหัสดีลิงค์เป็นสัตว์ในอุดมคติ ผสมระหว่างช้างและหงส์ ตัวใหญ่โตมโหฬาร อาศัยอยู่ในป่าหิมพานต์ มีความสามารถที่จะนำดวงวิญญาณของผู้ที่มีบุญบารมีเดินทางผ่านป่าแห่งอุปสรรค ป่าแห่งกิเลสกรรม ไปยังเชิงเขาพระสุเมรุ ซึ่งเป็นเส้นทางไปสู่พระนิพพาน ส่วนปราสาทจตุรมุขก็คือ ชั้นวิมานของภพภูมิต่างๆ ที่เทวดาสถิตย์อยู่ รอกาลเวลาที่จะขึ้นไปสู่ความเป็นพรหม และบรรลุนิพพานในขั้นสุดท้าย
ด้านล่างเป็นภาพพิธีงานศพของคหบดีชาวลำปาง เมื่อ พ.ศ.2529 คือ ย่าแดง พานิชพันธ์ (พ.ศ.2433-2528) นำมาแสดงให้เห็นบรรยากาศที่เกิดขึ้นเมื่อ 20 ปีที่แล้ว และน่าจะเกิดขึ้นอีกในวันที่ 14 มกราคม นี้

สวดอภิธรรม ย่าแดง พานิชพันธ์ หน้าบ้านแม่แดง บริเวณถนนตลาดเก่า เมื่อ พ.ศ.2529
[ที่มา : หนังสืออนุสรณ์ คุณย่าแดง พานิชพันธ์, เชียงใหม่ : ดารารัตน์การพิมพ์, 2531]

ขบวนแห่ศพ ย่าแดง พานิชพันธ์ บริเวณถนนตลาดเก่า เมื่อ พ.ศ.2529
[ที่มา : หนังสืออนุสรณ์ คุณย่าแดง พานิชพันธ์, เชียงใหม่ : ดารารัตน์การพิมพ์, 2531]

ขบวนแห่ศพ ย่าแดง พานิชพันธ์ บริเวณถนนตลาดเก่า เมื่อ พ.ศ.2529
[ที่มา : หนังสืออนุสรณ์ คุณย่าแดง พานิชพันธ์, เชียงใหม่ : ดารารัตน์การพิมพ์, 2531]

เตรียมประชุมเพลิง ย่าแดง พานิชพันธ์ บริเวณริมแม่น้ำวัง เมื่อ พ.ศ.2529
[ที่มา : หนังสืออนุสรณ์ คุณย่าแดง พานิชพันธ์, เชียงใหม่ : ดารารัตน์การพิมพ์, 2531]

ประชุมเพลิง ย่าแดง พานิชพันธ์ บริเวณริมแม่น้ำวัง เมื่อ พ.ศ.2529
[ที่มา : หนังสืออนุสรณ์ คุณย่าแดง พานิชพันธ์, เชียงใหม่ : ดารารัตน์การพิมพ์, 2531]
กำหนดการ
งานบำเพ็ญกุศลศพ – พระราชทานเพลิงศพพระครูสุเวทกิตติคุณ (หลวงปู่บุญชุบ ทินฺนโก)
อดีตเจ้าอาวาสวัดเกาะวาลุการามและอดีตเจ้าคณะตำบลสวนดอก ณ วัดเกาะวาลุการาม ต.สวนดอก อ.เมือง จ.ลำปาง
ระหว่างวันที่ ๗ - ๑๔ มกราคม ๒๕๕๐
วันที่ ๗ - ๑๓ มกราคม ๒๕๕๐
๑๙.๓๐ น.
- พระสงฆ์ทรงสมณศักดิ์ ๘ รูป สวดพระอภิธรรม
- แสดงพระธรรมเทศนา ๑ กัณฑ์
วันที่ ๑๔ มกราคม ๒๕๕๐ วันพระราชทานเพลิงศพ
๐๙.๓๐ น.
- พระสงฆ์ทรงสมณศักดิ์ ๒๐ รูป สวดธรรมนิยาม
๐๙.๓๐ น.
- พระสงฆ์ทรงสมณศักดิ์ ๒๐ รูป สวดธรรมนิยาม
- พิจารณาผ้าบังสุกุล
๑๐.๐๐ น.
- แสดงพระธรรมเทศนา ๑ กัณฑ์ โดย พระมหาโพธิวงศาจารย์ ที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค ๖ วัดพระบาทมิ่งเมืองวรวิหาร จ.แพร่
- เจ้าภาพถวายจตุปัจจัยไทยธรรม
- พระสงฆ์อนุโมทนา - ถวายภัตตาหารเพล
๑๐.๐๐ น.
- แสดงพระธรรมเทศนา ๑ กัณฑ์ โดย พระมหาโพธิวงศาจารย์ ที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค ๖ วัดพระบาทมิ่งเมืองวรวิหาร จ.แพร่
- เจ้าภาพถวายจตุปัจจัยไทยธรรม
- พระสงฆ์อนุโมทนา - ถวายภัตตาหารเพล
๑๓.๐๐ น.
- พระสงฆ์..๑๐๐ รูป สวดมาติกาบังสุกุล
- ผู้มีจิตศรัทธา , เจ้าภาพทอดผ้าบังสุกุล
- เจ้าภาพถวายจตุปัจจัยไทยธรรม
- พระสงฆ์อนุโมทนา
๑๔.๓๐ น.
๑๔.๓๐ น.
- พิธีทอดผ้าบังสุกุล และมหาบังสุกุล บริเวณเมรุ (พระสงฆ์ทรงสมณศักดิ์ จำนวน ๑๐ รูป เป็นผู้พิจารณา)
๑๕.๓๐ น.
- ประกอบพิธีพระราชทานเพลิงศพ
ข้อมูลจาก : เว็บไซต์ วัดเกาะวาลุการาม http://www.watkoh.com/forum/forum_posts.asp?TID=7
ข้อมูลจาก : เว็บไซต์ วัดเกาะวาลุการาม http://www.watkoh.com/forum/forum_posts.asp?TID=7
วัดเกาะวาลุการาม ต.สวนดอก อ.เมือง จ.ลำปาง โทร. 054-217528 หรือ เว็บไซต์ www.watkoh.com
ผู้สื่อข่าว on Lampang
ศุกร์ 5 มกรา 50
เสาร์ 6 มกรา 50 เพิ่มเติม
ผู้สื่อข่าว on Lampang
ศุกร์ 5 มกรา 50
เสาร์ 6 มกรา 50 เพิ่มเติม
No comments:
Post a Comment